زمینه و هدف: مغولان مانند دیگر اقوام بشری، اصول و قواعدی در طب و سبک زندگی داشته اند که برگرفته از شرایط و محیط زندگی ایشان بوده است، اما یافتن آن قواعد مغولی کمی مشکل است، چراکه مغولان در طی تاریخ حیات خود پا به سرزمین های فراوانی گذاشته و در نتیجه همواره تحت تاثیر رسوم و قواعد سرزمینی جدید بوده اند که اصول مغولی را دستخوش تغییراتی می کرده است، در نتیجه می توان گفت که باورهای طبی آنان نیز تغییرات فراوان داشته و همواره شکلی جدید به خود گرفته است. این پژوهش درصدد آن است که به مطالعه کهن ترین باورهای طب سنتی و روش های درمانی مغولان بپردازد و رشد و توسعه دانش طبی سنتی آنان را بررسی نموده و وضعیت فعلی آن را در مغولستان بیان نماید. مواد و روش ها: این پژوهش به روش مطالعه کتابخانه ای و منابع اینترنتی معتبر و جستجو در کتاب ها و منابع معتبر در رابطه با طب سنتی مغولی، صورت گرفته است. یافته ها: در این تحقیق تاثیر عقاید مذهبی مغولان بر باورهای بهداشتی و درمانی آن ها بررسی شد و اصول و مبانی طب سنتی مغولی و چگونگی تحول در دانش طب سنتی آن ها بعد از ترکیب با دانش طبی ملل دیگر، بیان گشته و برخی از روش های درمانی آن ها ذکر گردید. همچین جایگاه فعلی این طب در سیستم آموزشی و درمانی مغولستان و همینطور در میان مردم این کشور، بیان گردید. یافته ها: در این تحقیق تاثیر عقاید مذهبی مغولان بر باورهای بهداشتی و درمانی آن ها بررسی شد و اصول و مبانی طب سنتی مغولی و چگونگی تحول در دانش طب سنتی آن ها بعد از ترکیب با دانش طبی ملل دیگر، بیان گشته و برخی از روش های درمانی آن ها ذکر گردید. همچین جایگاه فعلی این طب در سیستم آموزشی و درمانی مغولستان و همینطور در میان مردم این کشور، بیان گردید. نتیجه گیری: از مهم ترین عوامل موثر بر طب سنتی مغول، باورهای دینی آنان بوده که بسیار با جادوگری آمیخته بوده است. باورهای طبی جادوگرانه و سنتی آنان به تدریج با رسوم طبی ملل دیگر همچون «تبت» و «هند» ترکیب گشته و نظریه ها و تکنیک های آن توسعه یافته است. طب سنتی در حال حاضر جایگاهی ارزشمند در میان مغولان داشته و مورد استفاده چشم گیری قرار می گیرد.

تب یکی از عوارض بیماری ها است که حتی در برخی از موارد ممکن است در بررسی های تشخیصی نیز علل آن مشخص نگردد. ابوعلی سینا دانشمند ایرانی تب را بر اساس سبب شناسی عضو گرفتار، زمان تب و اخلاط درگیر طبقه بندی نموده است. از دیدگاه ایشان، تب بر سه نوع شامل تب دق، تب خلطی و تب روزانه میباشد. ابوعلی سینا بر گرفتن شرح حال و معاینه دقیق بیمار تاکید داشته و می فرماید هر آنچه مربوط به قبل از بروز تب است، می بایست پرسیده شود. به نظر میرسد درک نظرات و آرا مطرح شده در طب سنتی بتواند در تشخیص و درمان علل ایجادکننده تب کمک کننده باشد.

اهداف: یکی از نظام های مهم طب سنتی که در مهد تمدن های بشری رشد یافته و همواره صادر کننده طبیب، علم و دارو به سراسر دنیا بوده است، نظام جامع طب سنتی ایران است که به نوعی از پزشکی رایج متمایز است. این مقاله با رویکردی منطقی و فلسفی به تفاوت های بین طب سنتی ایرانی و طب رایج می پردازد. روش ها: در این مقاله مروری که با روش تحلیلی توصیفی انجام شده با استفاده از منابع اینترنتی و کتابخانه ای به مقایسه مبانی طب رایج و طب سنتی ایرانی پرداخته شده است. یافته ها: تفاوت های اصلی بین طب سنتی ایرانی و طب رایج، وجود طبیعت یا قوه مدبره بدنیه است که این سیستم بدون دخالت هر نوع شعوری فعالیت همه اعضا و در نهایت، کل بدن انسان را مدیریت می کند، در صورتی که مکتب طب رایج به چنین چیزی معتقد نیست. دومین موردی که موجب تمایز این 2 مکتب از یکدیگر می شود، نگرش کلی طب سنتی ایرانی به انسان است، در حالی که طب رایج رویکردی کاملا مکانیکال به انسان و سلامت او دارد و در این مکتب سعی می شود تا حد امکان به عمق سلول یا حتی مولکول ها رفته و نقطه معیوب را پیدا کنند. نکته سوم اینکه در طب سنتی ایرانی به تفاوت های فردی بین اشخاص، یعنی مزاج توجه اساسی دارد. نتیجه گیری: برای مقایسه این 2 مکتب طبی باید ابتدا اصلاحاتی در مفاهیم اولیه و بنیادین این 2 طب انجام شود. ضمنا برای ارایه پروتکل مناسب برای درمان بیماران باید از روش تلفیقی 2 طب سنتی و رایج استفاده شود که این امر نیاز به شناخت کامل این 2 طب دارد.

سابقه و هدف: پراکنش افسنتین در مازندران، گیلان، آذربایجان، کردستان، تهران و خراسان است. در منابع طب سنتی ایران افسنتین جهت درمان بسیاری از بیماری ها معرفی شده است. هدف از این مطالعه، مروری بر منابع طب سنتی ایران در مورد افسنتین و بررسی اثرات مشاهده شده از آن در مستندات علمی اخیر است که ضمن بررسی تطبیقی این موارد، این گیاه و اثرات آن در طب سنتی و پزشکی نوین معرفی شود.مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع مروری بوده و بر اساس جستجوی کتابخانه ای در منابع اصلی و مکتوب طب سنتی ایران، و تطبیق آن ها با مقالات روز و منابع طب رایج تدوین شده است.یافته ها: بررسی های عملی اثرات آنتی اکسیدانی، محافظت کبدی، ضد کرم، ضد مالاریا، محافظت نورونی، ضد صرع، ضد انگلی، ضد سم مار و ضد سرطانی از گیاه افسنتین را نشان می دهند. بررسی فیتوشیمیایی عصاره افسنتین حضور سزکویی ترپن لاکتون ها، فلاونوئیدها، اسیدهای فنلیک، تانن ها، روغن های فرار، رزین ها، لاکتون ها و اسیدهای اورگانیک را نشان می دهد. با توجه به خاصیت آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و مهار رادیکال های آزاد این ترکیبات، می توان اثرات گیاه را به آن ها نسبت داد.بحث و نتیجه گیری: به نظر می رسد یافته ها، همخوانی بسیار نزدیک منابع طب سنتی و طب جدید را نشان می دهد بنابراین با بررسی دقیق تر متون گذشتگان و استفاده از یافته های جدید علمی می توان از این گیاه، فرآورده های دارویی برای درمان انواع بیماری ها تهیه کرد.

سابقه و هدف: در طب سنتی، منطق جزو علومی بوده که بر آموختن آن تاکید شده است. کتاب های طبی نیز آمیخته از اصطلاحات منطقی است که فهم دقیق آن وابسته به آشنایی و تسلط بر علم منطق است. ازاین رو هدف این پژوهش بررسی کاربرد منطق در طب سنتی بوده و اینکه کدام مباحث منطقی بیشتر در طب استفاده شده است. مواد و روش ها: این پژوهش بر اساس روش کتابخانه ای و از نوع توصیفی-تطبیقی است. یافته ها: مهم ترین مباحث منطقی که در کتاب های طبی بیان شده، عبارتند از: بحث دلالت، الفاظ، کلی و جزیی، نسب اربع، ذاتی و عرضی، کلیات خمس، تعریف، تقسیم، ماده قضیه، قیاس خلف و روش قیاسی و تجربی. بنابراین تسلط بر فهم کتاب های طبی مستلزم آشنایی با مباحث منطقی است. نتیجه گیری: در طب سنتی، منطق جزو علومی است که بر آموختن آن تاکید شده و آموختن کلیات این مسایل برای دانشجویان طب سنتی ضروری است.